Bijbels vasten: Waarom christenen vasten en hoe je ermee kunt beginnen

Jezus ging ervan uit dat Zijn discipelen – toen en nu – zouden vasten. Hij zei:

“Wanneer u vast, wees dan niet somber zoals de hypocrieten doen” (Matteüs 6:16)

en nogmaals:

“Er zullen dagen komen dat de bruidegom van hen wordt weggenomen, en dan zullen zij vasten” (Matteüs 9:15)

Vasten is geen optie in het christelijke leven; het is een verwacht en essentieel onderdeel van onze toewijding aan Hem. Het is de basis van het christendom – een geestelijke discipline die deel zou moeten uitmaken van de levensstijl van elke gelovige, en niet slechts een incidentele gebeurtenis.

Ook wij leven in een cruciaal uur. Door de profeet Joël roept God Zijn volk op: "Keer nu, zegt de HEER, tot Mij terug met heel uw hart, met vasten, met wenen en met rouw" (Joël 2:12). Dit is niet alleen een individuele oproep, maar een collectieve: "Blaas de bazuin in Sion, roep een heilige vasten uit, roep een heilige samenkomst bijeen" (Joël 2:15). Door Zijn Geest spreekt God vandaag dezelfde boodschap tot de Kerk: het is tijd om te vasten, ons te verootmoedigen en Hem samen te zoeken.

Een andere reden is dat onze God een allesverterend vuur is (Hebreeën 12:29). Vasten creëert Gods vuur niet; het brengt ons dichter bij Hem, waardoor we Zijn aanwezigheid en de dingen van de Geest meer kunnen ervaren. Het brandt ook afleidingen en de dofheid van het vlees weg, waardoor onze geestelijke gevoeligheid en honger naar Hem toenemen. Vasten intensiveert elke geestelijke discipline – of het nu gaat om gebed, aanbidding of het bestuderen van het Woord.

Maar laten we duidelijk zijn: vasten koopt ons niets in het Koninkrijk van God. Redding, gerechtigheid en aanvaarding voor God zijn volledig verworven door Jezus Christus aan het kruis. "Het is volbracht" (Johannes 19:30). Vasten voegt niets toe aan de prijs die al betaald is. In plaats daarvan stelt het ons in staat om meer te ervaren van wat Jezus al heeft volbracht. Het opent ons hart vollediger voor Zijn aanwezigheid en voor alles wat ons toekomt door het volbrachte werk van het kruis.

Bovenal is de voornaamste reden waarom we vasten onze liefde voor Jezus en ons verlangen om Hem beter te leren kennen. We vasten omdat we meer naar Hem verlangen dan naar wat dan ook. We laten voedsel achterwege zodat onze ziel luider roept: "Jezus, U bent mijn levensbrood, U bent mijn deel, U bent genoeg." Het gaat er niet om Zijn liefde te verdienen, maar om Zijn liefde met een heel hart te beantwoorden.

Bijbelse redenen om te vasten

De Bijbel geeft vele redenen waarom Gods volk vastte. Hier volgen enkele van de belangrijkste:

• Om ons voor God te verootmoedigen (Ezra 8:21; Psalm 35:13).

• Uit verlangen naar meer van Jezus (Matteüs 9:15).

• Om in berouw tot Hem terug te keren (Joël 2:12).

• Om Zijn leiding en richting te zoeken (Handelingen 13:2-3).

• Om het gebed en de voorbede te versterken (Nehemia 1:4; Daniël 9:3).

• Om geestelijke strijd te overwinnen (Matteüs 17:21).

• Om je voor te bereiden op de bediening en een doorbraak (Lucas 4:1-14).

• Om dichter bij Zijn aanwezigheid te komen (Jakobus 4:8).

Zelfs als het vasten droog aanvoelt of als we het gevoel hebben dat er niets gebeurt, is God aan het werk in het onzichtbare: er vindt iets plaats in de Geest.

De Heer ziet elk offer: alles wat we doen en alles wat we nalaten te doen uit liefde voor Hem. Vasten is een investering in de toekomst. Wat we nu investeren, zullen we later oogsten. We zullen in ieder geval meer van Zijn aanwezigheid ontvangen – en dat is de grootste beloning van allemaal.

Soorten vasten in de Bijbel

Het Daniëlvasten: een gedeeltelijk vasten volgens de Bijbel

Daniël 1:12; 10:2–3

Daniël vermeed rijk voedsel, vlees en wijn en at alleen groenten, peulvruchten en dronk water. Het Hebreeuwse woord dat hiervoor gebruikt wordt is zeraʿ, wat betekent dingen die uit zaad groeien (groenten, peulvruchten, granen, fruit). Hij at alleen groenten en dronk alleen water. Dit omvatte voedsel zoals:

• Linzen, bonen, kikkererwten, erwten

• Volkoren granen (gerst, tarwe, gierst, haver, eventueel rijst) — let op: moderne varianten zijn genetisch gemodificeerd, sterk bewerkt en worden snel omgezet in suiker, daarom worden ze tegenwoordig niet aanbevolen

• Fruit (dadels, vijgen, druiven, granaatappels, appels, enz.)

• Groenten (uien, prei, komkommers, kruiden, enz.)

Dit is een gedeeltelijke vorm van vasten: bepaalde voedingsmiddelen worden weggelaten, terwijl voeding nog wel is toegestaan.

Let op: Helaas interpreteren sommigen het Daniëlvasten als een vrijbrief om te veel te eten, simpelweg omdat het voedsel 'gezond' is. Zo verandert het vasten in een feestmaal. Grote porties noten, avocado's, oliën of zetmeelrijke groenten kunnen aanzienlijk meer calorieën bevatten en het doel van het vasten tenietdoen. Om het een echt vasten te laten zijn, is het belangrijk om je te richten op bescheiden porties, eenvoudige maaltijden en om met mate en gebed te eten.

Esthers vasten

Esther 4:16

Esther riep op tot een volledige vastenperiode– drie dagen lang geen eten en geen drinken – voordat ze een beslissing op leven of dood nam. Dit is een absolute of droge vastenperiode en getuigt van extreme ernst en afhankelijkheid van God. Iedereen die een droge vastenperiode wil doen, moet zich eerst voorbereiden met een aantal dagen gezond eten en vervolgens beginnen met een watervasten. Na minimaal twee dagen mag het water worden weggelaten.

Waarschuwingen: Een absolute vastenkuur kan risico's met zich meebrengen. Zelfs gezonde volwassenen kunnen binnen drie dagen uitgedroogd raken. Het is niet geschikt voor kinderen, ouderen, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven of mensen met onderliggende gezondheidsproblemen.

Houd Jezus centraal tijdens je vasten

Vasten gaat niet in de eerste plaats over eten, fysieke uithoudingsvermogen of het voltooien van een spirituele uitdaging. Het is een gelegenheid om ons voor God te verootmoedigen, afleidingen te verwijderen en meer aandacht te besteden aan gebed, de Schrift, bekering, aanbidding en voorbede.

We vasten niet om Gods liefde te verdienen, Zijn gunst te kopen of onze spiritualiteit te bewijzen. Alles wat we van God ontvangen, is door Jezus Christus aan het kruis verworven. Vasten helpt ons eenvoudigweg om ons hart bewuster te richten op het zoeken naar Hem en om ten volle te ervaren wat Hij ons al ter beschikking heeft gesteld.

De grootste beloning van vasten is niet een specifiek gebedsverhoor, een spirituele ervaring of een persoonlijke doorbraak. De grootste beloning is Jezus Zelf.

Wat moeten we doen tijdens het vasten?

Vasten moet meer ruimte voor God creëren, en niet simpelweg een lege plek achterlaten waar voorheen voedsel was.

Gebruik de tijd die je normaal gesproken besteedt aan het bereiden en eten van maaltijden om:

• Bid en wacht in stilte op de Heer.

• Lees en mediteer over de Schrift.

• Aanbid Jezus.

• Vraag de Heilige Geest om je hart te doorzoeken.

• Bekeer je van alles wat Hij openbaart.

• Vergeef hen die je pijn hebben gedaan.

• Streef naar verzoening waar relaties verbroken zijn.

• Bid voor je familie, kerk, stad en land.

• Luister naar Gods leiding en gehoorzaam Hem.

Vasten zonder gebed kan weinig meer zijn dan het zich onthouden van voedsel. Bijbels vasten richt onze aandacht op God.

Vasten met nederigheid

Jezus waarschuwde ervoor om te vasten om de aandacht van anderen te trekken:

“Maar u, wanneer u vast, zalf dan uw hoofd en was uw gezicht, zodat uw vasten niet opgemerkt wordt door de mensen, maar door uw Vader die in het verborgene is; en uw Vader, die ziet wat in het verborgene gebeurt, zal u belonen.” — Mattheüs 6:17-18

Gebruik vasten niet om jezelf met anderen te vergelijken of om spiritueler over te komen.

De één vast voor één maaltijd. De ander vast een dag, meerdere dagen of langer. Sommigen vasten gedeeltelijk vanwege gezondheidsproblemen, leeftijd, zwangerschap, medicatie of andere verplichtingen.

De belangrijke vraag is niet:

"Is mijn vasten net zo moeilijk als dat van iemand anders?"

De belangrijke vraag is:

Zoek ik oprecht naar Jezus en gehoorzaam ik wat Hij van mij vraagt?

Vasten moet gepaard gaan met gehoorzaamheid

God is niet onder de indruk van uiterlijk vasten wanneer ons hart trots, onvergevend, onrechtvaardig of opstandig blijft.

Jesaja 58 onthult dat echt vasten meer inhoudt dan alleen het afzien van voedsel. Het omvat ook het afwenden van onderdrukking, het zorgen voor mensen in nood, het losmaken van de banden van het kwaad en het leven in liefde en rechtvaardigheid.

Joel verbindt vasten ook met een oprechte terugkeer tot God:

‘Maar ook nu nog,’ verklaart de Heer, ‘keer tot Mij terug met heel je hart, met vasten, met wenen en met rouw; en scheur je hart, en niet alleen je kleren.’ — Joël 2:12-13

Het doel is niet louter een uiterlijk offer. God verlangt een hart dat gebroken is, zich overgeeft en bereid is te veranderen.

Vraag de Heer tijdens het vasten:

• Is er iemand die ik moet vergeven?

• Is er iemand aan wie ik vergeving moet vragen?

• Is er een zonde die ik heb goedgepraat?

• Is er een aspect van mijn leven dat ik heb geweigerd los te laten?

• Is er iemand die ik zou moeten helpen?

• Is er een daad van gehoorzaamheid die ik heb uitgesteld?

Echt vasten zou moeten leiden tot een grotere liefde voor God en een grotere gehoorzaamheid aan Hem.

Vervang de ene afleiding niet door de andere

Het is mogelijk om te stoppen met eten en tegelijkertijd elk rustig moment te vullen met sociale media, entertainment, nieuws, werk of andere afleidingen.

Overweeg om alles te verminderen wat je gedachten voortdurend bezighoudt en je ervan weerhoudt om je op God te richten.

Dit kan het volgende omvatten:

• Sociale media.

• Televisie en entertainment.

• Onnodig internetgebruik.

• Overmatige nieuwsconsumptie.

• Winkelen.

• Spellen.

• Activiteiten die veel tijd in beslag nemen.

• Gesprekken die roddel, kritiek of spirituele onverschilligheid aanmoedigen.

Het doel is niet simpelweg dingen op te geven. Het is ruimte te maken voor Jezus.

Vast samen met anderen wanneer mogelijk

Vasten is een zeer persoonlijke aangelegenheid, maar de Schrift laat ook zien dat hele gemeenschappen samen vasten.

Joël riep op tot een heilige samenkomst. Esther vroeg het Joodse volk om samen te vasten. In Handelingen wordt beschreven hoe kerkleiders God aanbaden en vastten terwijl ze leiding zochten van de Heer.

Gezinnen, kleine groepen, kerken en bedieningen kunnen afspreken om samen God te zoeken, terwijl individuen zelf de vorm van vasten kunnen kiezen die voor hen het meest geschikt is.

Vasten binnen de organisatie kan bijdragen aan het creëren van:

• Eenheid.

• Gedeelde spirituele honger.

• Verzoening.

• Krachtiger voorbede.

• Grotere gevoeligheid voor Gods leiding.

• Een collectieve reactie van berouw en gehoorzaamheid.

Niemand mag echter onder druk gezet, veroordeeld of als minder spiritueel beschouwd worden vanwege de vorm of de duur van zijn of haar vasten.

Hoe moet je beginnen?

Neem de tijd om met de Heer te bidden en Hem te vragen hoe Hij wil dat je vast. Kies een vorm en duur die je in staat stelt Hem oprecht en verantwoordelijk te zoeken.

Voordat we beginnen:

1. Ontdek je spirituele doel.

2. Bepaal wanneer het vasten begint en eindigt.

3. Reserveer specifieke momenten voor gebed en het lezen van de Schrift.

4. Verwijder onnodige afleidingen.

5. Bereid uw gezin of huishouden voor wanneer dat nodig is.

6. Schrijf de mensen en situaties op waarvoor je zult bidden.

7. Vraag God om je te laten zien wat er in je leven moet veranderen.

8. Wacht niet tot je je perfect voorbereid voelt. Begin met nederigheid en vertrouwen.

Een gebed voordat je begint

"Jezus, U bent het Brood des Levens en mijn diepste behoefte. Ik vast niet om Uw liefde te verdienen of mijn toewijding te bewijzen, maar omdat ik U beter wil leren kennen. Doorzoek tijdens mijn vasten mijn hart en openbaar alles wat U bedroeft. Geef mij de genade om berouw te tonen, te vergeven, te gehoorzamen en elk aspect van mijn leven aan Uw leiding over te geven. Verwijder afleidingen, verdiep mijn verlangen naar Uw aanwezigheid en leer mij Uw stem duidelijker te horen. Laat dit vasten blijvende vrucht dragen in mijn leven, mijn gezin, mijn kerk en in het leven van hen voor wie ik bid. Jezus, wees het middelpunt, het doel en de beloning van mijn vasten. Amen."

Wil je vasten met alleen water?

Deze pagina richt zich op het spirituele en bijbelse doel van vasten.

Voor praktische informatie over voorbereiding, hydratatie, fysieke effecten, waarschuwingssignalen en hoe je een langdurige vastenperiode kunt beëindigen, lees je onze aparte informatiebron:

Water vasten: praktische voorbereiding en veiligheidsgids

Doe mee aan de 21 dagen van toewijding

Sluit je aan bij volgelingen van Jezus over de hele wereld voor 21 dagen van bekering, vasten, gebed, eenheid en toewijding, die dit jaar op 11 september beginnen.

Gedurende deze eenentwintig dagen zullen individuen, gezinnen, kerken, bedieningen en christelijke gemeenschappen samen God zoeken, terugkeren naar hun eerste liefde en hun harten voorbereiden om woonplaatsen te worden voor Zijn aanwezigheid.

Bij registratie krijgt u toegang tot de complete 21-dagenhandleiding en alle beschikbare Bijbelse bronnen in onze bibliotheek.

Word gratis lid en krijg toegang tot alle bronnen